ODTÜ’lüden Yazılım
Menü

AI ile Uygulama Eğitimleri · Uygulamalı prompt eğitimi

AI ile Uygulama Yaparken Doğru Prompt Nasıl Yazılır?

AI ile uygulama geliştirirken hedefi, kullanıcıyı, veriyi, iş kurallarını, hata durumlarını ve kabul ölçütlerini test edilebilir bir promptta nasıl birleştireceğinizi öğrenin.

Yazar: ODTÜ’lüden Yazılım Ekibi 15 dk okuma Yayın: 9 Ağustos 2026 Güncelleme: 9 Ağustos 2026
Önce kısa cevabı okuyun

Kısa cevap

Bu eğitimin en kısa, uygulanabilir yanıtı.

AI ile uygulama yaparken doğru prompt, “modern bir uygulama yap” gibi bir ekran isteği değil; küçük ve test edilebilir bir ürün sözleşmesidir. Hedef kullanıcıyı ve işi yazın, ilgili kod ve veri bağlamını verin, roller ile iş kurallarını tanımlayın, boş ve hatalı durumları belirtin, değişebilecek dosyaları sınırlayın ve sonucu gözlenebilir kabul senaryolarıyla tarif edin. Ardından tek seferde tüm ürünü istemek yerine her küçük değişikliği çalıştırıp inceleyerek ilerleyin.

01

İyi prompt uzun olduğu için değil; hedefi, bağlamı, sınırı ve doğrulanabilir sonucu açıkça kurduğu için işe yarar.

02

Kullanıcı rolü, veri sahipliği, iş kuralı ve hata davranışı yazılmadan yalnız ekran tarif etmek tutarlı bir uygulama üretmez.

03

Promptta test istemek yeterli değildir; üretilen kodu, çalışan davranışı ve testlerin gerçekten doğru kuralı ölçüp ölçmediğini insan incelemelidir.

Eğitim adımları

Konuyu adım adım netleştirelim.

01

Uygulama geliştirme promptu nedir?

Uygulama geliştirme promptu, AI aracına yalnız ne göstermesi gerektiğini değil neyi, kimin için, hangi veri ve kurallarla değiştireceğini anlatan görev tarifidir. İyi bir tarif sonunda iki kişi aynı davranışı bekler: İsteği yazan kişi ve üretilen sonucu test eden kişi. Bu nedenle prompt; ürün hedefi, mevcut teknik bağlam, kapsam, hata yolları ve kabul ölçütünü birbirine bağlamalıdır. Renk, yuvarlak köşe veya “premium görünüm” gibi görsel sıfatlar davranış netleştikten sonra eklenir.

02

1. Önce tek kullanıcıyı ve tamamlayacağı işi yazın

“Görev takip uygulaması yap” yerine “Saha teknisyeni kendine atanan bugünkü görevi telefonda açıp fotoğraf ve servis notuyla tamamlasın” deyin. Kullanıcıyı, başlangıç tetikleyicisini ve başarılı son durumu bir cümlede görünür kılın. Aynı promptta yönetici paneli, müşteri portalı, raporlama, stok ve rota optimizasyonu istemek ilk görevin sınırını bozar. İkinci kullanıcı veya ikinci ana iş gerekiyorsa onu sonraki üretim turuna bırakın.

03

2. AI aracına yalnız ilgili bağlamı verin

Mevcut projede çalışılıyorsa kullanılan dil ve çatı, klasör yapısı, ilgili dosyalar, veri tabanı, mevcut tasarım bileşenleri ve çalıştırılacak komutlar belirtilmelidir. Yeni bir projede ise hedef platform, tarayıcı veya cihaz koşulları, veri kaynağı ve dağıtım sınırı yeterlidir. Tüm depo veya uzun sohbet geçmişi her zaman iyi bağlam değildir; ilgisiz bilgi aracı yanlış kalıba yönlendirebilir. Görev değiştiğinde temiz bir konuşma veya açık bir bağlam özeti kullanın.

04

3. Rol, veri ve kayıt sahipliğini açıkça tanımlayın

Arayüzde “yönetici” ve “çalışan” yazması yetkilendirme kuralı değildir. Promptta her rolün hangi kaydı okuyabileceğini, oluşturabileceğini ve değiştirebileceğini belirtin. Alan adlarını, zorunlu ve isteğe bağlı veriyi, benzersiz kayıtları, ana veri kaynağını ve ilişkileri yazın. Örneğin teknisyen yalnız kendine atanmış görevi görmeli; görev sahibi sunucuda doğrulanmalı; tamamlanma fotoğrafı ile notu zorunlu olmalıdır. Böylece AI yalnız ekran değil veri davranışı üretir.

05

4. İş kurallarını ve durum geçişlerini cümleyle sınayın

“Görev durumu değiştirilebilsin” ifadesi serbest bir açılır listeye dönüşebilir. Bunun yerine durumun yalnız açık, yolda ve tamamlandı sırasıyla ilerlediğini; tamamlanan kaydın normal kullanıcı tarafından geri açılamadığını; yöneticinin iptal gerekçesi girmesi gerektiğini yazın. Tarih, tutar, stok, kota ve onay gibi kurallarda eşik ile istisnayı birlikte belirtin. Bir kural ölçülemiyorsa AI aracı onu farklı yorumlayabilir ve test yazmak da zorlaşır.

06

5. Boş, hatalı ve yetkisiz yolları prompta ekleyin

Mutlu yolun çalışması gerçek ürün için yeterli değildir. Zorunlu alan boşsa, kayıt bulunamazsa, kullanıcı yetkisizse, bağlantı kesilirse, aynı işlem iki kez gönderilirse veya dış servis zaman aşımına uğrarsa ne olacağını yazın. Kullanıcıya gösterilecek anlaşılır mesajı, verinin hangi durumda kalacağını ve tekrar denemenin güvenli olup olmadığını tarif edin. “Hataları ele al” yerine her kritik hata sınıfına gözlenebilir sonuç vermek daha güvenilirdir.

07

6. Değişiklik sınırını ve beklenen çıktıyı belirtin

AI aracına hangi dosyaları inceleyebileceğini, hangilerini değiştirmemesi gerektiğini, yeni bağımlılık ekleyip ekleyemeyeceğini ve veri tabanı migration’ı gerekip gerekmediğini söyleyin. Önce plan veya değişecek dosya listesini istemek geniş görevlerde faydalıdır. Çıktı beklentisini de somutlaştırın: Kod değişikliği, test, migration, kısa karar notu ve çalıştırma komutları gibi. Gizli anahtarların kaynak koda yazılmaması ve mevcut kullanıcı değişikliklerinin korunması açık bir sınır olmalıdır.

08

7. Kabul ölçütlerini kullanıcı davranışıyla yazın

“Sorunsuz çalışsın” test edilemez. Bunun yerine Given–When–Then mantığıyla senaryo kurun: Kendine açık görev atanmış teknisyen görev ayrıntısını açtığında adresi ve tarihi görür; fotoğraf eksikken tamamla dediğinde kayıt değişmez ve Türkçe hata görünür; başka teknisyenin görev URL’sini açtığında 403 veya güvenli bir bulunamadı yanıtı alır. Kabul senaryoları hem AI çıktısını yönlendirir hem otomatik ve manuel test için ortak kontrol listesi olur.

09

8. Tek büyük prompt yerine küçük üretim turları kullanın

Önce mevcut yapıyı inceletin, sonra veri modelini ve kabul senaryolarını netleştirin. Tek bir uçtan uca akışı üretin; uygulamayı çalıştırın, değişen dosyaları okuyun ve testleri yürütün. Bir sonraki prompt yalnız gözlenen eksikliği düzeltsin. “Olmadı, yeniden yap” demek yerine beklenen ile gözlenen davranış arasındaki farkı, hata mesajını ve tekrar üretme adımını paylaşın. Küçük turlar kapsam kaymasını ve hatanın kaynağını bulma maliyetini azaltır.

10

9. AI yanıtını kod, davranış ve risk düzeyinde doğrulayın

Araç test yazdığını söylediğinde testlerin gerçekten çalıştığını, başarısız durumda kırıldığını ve doğru iş kuralını ölçtüğünü kontrol edin. Değişikliklerde yetki, veri doğrulama, gizli anahtar, bağımlılık, erişilebilirlik, performans ve geri alma etkisini inceleyin. Tarayıcı veya cihaz üzerinden ana akışı deneyin. Kişisel veri, ödeme, sağlık, finans veya kritik operasyon içeren işlerde prompt kalitesi güvenlik ve hukuki incelemenin yerini tutmaz.

11

Örnek: zayıf isteği üretim promptuna dönüştürün

Zayıf istek “Modern bir saha servis uygulaması yap; giriş, görevler ve yönetici paneli olsun” der. Güçlü başlangıç ise tek akışı sınırlar: mevcut teknoloji ve ilgili dosyaları belirtir; yönetici ile teknisyenin erişimini, görev alanlarını, durum sırasını, zorunlu fotoğraf ve notu, yetkisiz URL erişimini, çift gönderimi ve üç kabul senaryosunu yazar. İlk turda yalnız veri modeli, sunucu yetkisi, teknisyen görev listesi ve tamamlama işlemi istenir; raporlama ile rota sonraki faza bırakılır.

Karar kontrolü

Bu konu sizin için ne zaman gündeme gelmeli?

  1. 01

    Tek kullanıcıyı, tamamlayacağı işi ve başarılı son durumu bir cümlede tanımladınız.

  2. 02

    AI aracına yalnız görevle ilgili teknoloji, dosya, veri ve tasarım bağlamını verdiniz.

  3. 03

    Rolleri, kayıt sahipliğini, zorunlu alanları ve durum geçişlerini görünür kıldınız.

  4. 04

    Boş, yetkisiz, yinelenen ve kesintiye uğrayan işlemlerin davranışını yazdınız.

  5. 05

    Değişebilecek dosyaları, yeni bağımlılık ve gizli anahtar sınırını belirttiniz.

  6. 06

    Sonucu başarılı ve başarısız kabul senaryolarıyla doğrulanabilir hale getirdiniz.

  7. 07

    Üretilen kodu, çalışan davranışı ve test sonuçlarını insan incelemesinden geçireceksiniz.

İstekten test edilebilir sözleşmeye

İyi prompt, ekran tarifinden önce davranışın sınırını kurar.

En güçlü üretim promptu süslü veya çok uzun olan değil; AI aracına ilgili bağlamı veren, tek görevi sınırlayan ve doğru sonucu bir test senaryosuyla tarif edendir.

Çalışma disiplini

Aynı ihtiyeti üç prompt olgunluğunda görün.

01

Belirsiz istek

“Modern bir görev uygulaması yap” der; kullanıcıyı, veri kaynağını ve başarılı son durumu araca bırakır.

Sınırı: Hızlı bir görsel taslak üretebilir fakat kapsam, yetki ve iş kuralı rastlantısal kalır.

02

Sınırlı görev

Tek kullanıcıyı, ana akışı, ilgili dosyaları, alanları ve değişiklik kapsamını açıkça belirtir.

Sınırı: Başarılı yol netleşir; hata, güvenlik ve tekrar davranışı yazılmadıysa ürün hâlâ eksik kalır.

03

Doğrulanabilir sözleşme

Rol, veri sahipliği, iş kuralı, hata yolu, dosya sınırı, kabul senaryosu ve çalıştırılacak testleri birlikte tanımlar.

Sınırı: Daha iyi yön verir; üretilen kodun doğru ve güvenli olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Risk eşiği

Promptun yedi parçasını eksik bırakmayın.

Kim, neden, nerede?

Amaç ve bağlam

Hedef kullanıcı, tamamlanacak iş, mevcut teknoloji, ilgili dosya ve veri kaynağı görünürdür.

Karar sorusu: Aracı hiç kullanmamış bir geliştirici bu paragrafla aynı problemi ve çalışma alanını anlayabilir mi?

Ne tutulur, hangi kural işler?

Veri ve davranış

Alanlar, kayıt sahipliği, roller, durum geçişleri, doğrulamalar ile boş ve hata yolları tanımlıdır.

Karar sorusu: Her kritik kural başarılı ve başarısız bir kullanıcı senaryosuyla sınanabilir mi?

Ne değişmez, bittiği nasıl anlaşılır?

Sınır ve kabul

Dokunulmayacak dosyalar, bağımlılık ve güvenlik sınırı, beklenen çıktı ile kabul ölçütleri yazılıdır.

Karar sorusu: AI yanıtını “güzel görünüyor” demeden kabul veya reddetmek için somut kanıtınız var mı?

Güvenli deney akışı

Tek dev prompt yerine altı küçük üretim turu kullanın.

  1. 01

    Bağlamı incelet

    İlgili dosyaları, mevcut kalıpları ve kısıtları özetlet; henüz kod değiştirtme.

  2. 02

    Görevi sınırla

    Tek kullanıcıyı, tek işi, kapsam dışını ve değişecek yüzeyi netleştir.

  3. 03

    Kuralı yaz

    Veriyi, rolleri, durum geçişlerini ve hata davranışını gözlenebilir cümlelerle tanımla.

  4. 04

    Kabulü kur

    Başarılı, boş, yetkisiz ve yinelenen işlem için somut senaryolar ekle.

  5. 05

    Küçük parçayı üret

    Yalnız bu davranış için kodu ve testleri oluştur; uygulamayı çalıştır.

  6. 06

    Kanıtla ve düzelt

    Değişikliği, test sonucunu ve gerçek davranışı incele; gözlenen farkla yeni tur aç.

Dur ve kontrol et

AI yanıtını kabul etmeden önce altı kontrolü çalıştırın.

01

Kapsam

Yalnız istenen akış ve dosyalar değişti; ilgisiz yeniden yazım veya özellik eklenmedi.

Kontrol sorusu: Değişen her dosyanın bu kabul senaryosuna doğrudan katkısı var mı?

02

Yetki

Rol ve kayıt sahipliği yalnız arayüzde değil sunucu ile veri erişiminde doğrulanıyor.

Kontrol sorusu: Başka kullanıcının kimliğini veya URL’sini deneyen kişi kayda ulaşabiliyor mu?

03

Veri

Zorunlu alan, tür, benzersizlik, eşzamanlı güncelleme ve çift gönderim davranışı belirli.

Kontrol sorusu: Hatalı veya yinelenen işlem veriyi yarım ya da çelişkili bırakıyor mu?

04

Hata yolu

Boş, bulunamayan, kesilen ve zaman aşımına uğrayan işlem güvenli sonuç ve görünür mesaj üretiyor.

Kontrol sorusu: Kullanıcı tekrar denediğinde işlem güvenli biçimde devam ediyor mu?

05

Test kanıtı

Testler çalıştırıldı; başarısız senaryoyu gerçekten kırıyor ve doğru davranışı ölçüyor.

Kontrol sorusu: Kural bilerek bozulsaydı bu test başarısız olur muydu?

06

İnsan incelemesi

Kod; güvenlik, okunabilirlik, bakım, bağımlılık, erişilebilirlik ve geri alma etkisiyle değerlendirildi.

Kontrol sorusu: Bu değişikliğin canlıda nasıl izleneceği ve sorun halinde nasıl geri alınacağı belli mi?

Resmî ve birincil kaynaklar

Prompt kalitesini resmî rehber, kod incelemesi ve güvenlik standardıyla birlikte değerlendirin.

Kaynaklar 9 Ağustos 2026 tarihinde kontrol edildi.

Microsoft Learn — Create a prompt

Promptun açık bir talimat ve göreve yetecek bağlam içermesini; amaca göre özgül, anlaşılır ve ilgili biçimde sınırlandırılmasını açıklayan resmî dokümantasyon.

Sık sorulanlar

Kısa cevaplarla netleşen sorular.

Uygulama yapmak için prompt Türkçe yazılabilir mi?

Evet. Açık ve tutarlı Türkçe bir prompt kullanılabilir. Projedeki sınıf, dosya, API alanı ve teknik kavramların gerçek adlarını değiştirmeden yazın; kullanıcıya gösterilecek metinlerin dilini ayrıca belirtin. Sonucun kalitesini dil seçiminden çok bağlam, kapsam ve kabul ölçütlerinin netliği etkiler.

İyi bir uygulama promptu ne kadar uzun olmalı?

Sabit bir uzunluk yoktur. Tek görev için kullanıcıyı, ilgili bağlamı, veri ve kuralları, hata durumunu, kapsam sınırını ve kabul ölçütünü açıklayacak kadar uzun olmalıdır. Uzun sohbet geçmişi veya görevle ilgisiz ayrıntı kaliteyi artırmayabilir; karmaşık iş küçük promptlara bölünmelidir.

Uygulamanın tamamı tek promptla yapılmalı mı?

Hayır. Önce bağlamı ve planı, sonra tek bir uçtan uca akışı üretmek daha güvenlidir. Her turdan sonra değişen dosyaları, çalışan davranışı ve testleri inceleyin. Küçük görevler kapsam kaymasını azaltır ve hatanın hangi değişiklikten geldiğini bulmayı kolaylaştırır.

Promptta teknoloji seçimi belirtilmeli mi?

Mevcut bir projede teknoloji, sürüm, veri tabanı, ilgili dosyalar ve kullanılan kalıplar belirtilmelidir. Yeni projede zorunlu bir tercih yoksa kullanım, ekip, entegrasyon ve yayın kısıtlarını verip seçenekleri gerekçeleriyle istemek daha doğrudur. Yalnız popüler olduğu için teknoloji dayatmak gereksiz karmaşıklık yaratabilir.

Promptta test istemek güvenli kod için yeterli mi?

Hayır. Model eksik veya yanlış şeyi doğrulayan testler üretebilir. Testler gerçekten çalıştırılmalı, kural bilerek bozulduğunda başarısız olduğu görülmeli ve yetki, veri doğrulama, bağımlılık, sır yönetimi ile gerçek kullanıcı akışları ayrıca incelenmelidir.

AI yanlış uygulama ürettiyse prompt nasıl düzeltilir?

“Daha iyi yap” demek yerine beklenen ve gözlenen davranış arasındaki farkı yazın. Hata mesajını, ilgili dosyayı, tekrar üretme adımını ve başarının kabul senaryosunu paylaşın. Önce kök nedeni açıklamasını, sonra yalnız gerekli küçük değişikliği ve regresyon testini isteyin.

İlgili hizmet

Web Yazılım Geliştirme

Hizmeti inceleyin

İlgili hizmet

Şirketler İçin Yapay Zekâ Çözümleri

Hizmeti inceleyin

İlgili hizmet

Mobil Uygulama Geliştirme

Hizmeti inceleyin

Konu kümesi

AI ile Uygulama Eğitimleri

Tüm eğitimleri görün

Destekleyici rehberler

Bu konuyu tamamlayan rehberler.

Tüm eğitimleri görün

Teknik karar rehberi

Web Uygulaması mı Mobil Uygulama mı?

Yazılım fikrinde web uygulaması mı mobil uygulama mı daha doğru olur? Kullanım bağlamı, cihaz, maliyet, bakım ve ilk sürüm açısından karar kriterlerini anlatıyoruz.

Yazıyı okuyun

Teknoloji karar rehberi

Yazılım Projelerinde Doğru Teknoloji Seçimi

Yazılım projesinde teknoloji seçimi yapılırken trendlerden önce kullanıcı, veri, ekip, entegrasyon, bakım ve büyüme kararlarının nasıl düşünülmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Yazıyı okuyun

Mimari karar rehberi

Yazılımda Ölçeklenebilirlik Nedir?

Yazılımda ölçeklenebilirliğin ne anlama geldiğini; trafik, veri, ürün, ekip ve işletim yükü üzerinden, dikey-yatay ölçekleme kararlarıyla anlatıyoruz.

Yazıyı okuyun

Sonraki adım

Bu konuyu kendi projenizde netleştirelim.

Problemi, mevcut akışı ve ilk beklentiyi anlatın. İlk görüşmede riski ve uygulanabilir başlangıç sınırını birlikte görünür hale getirelim.

Projenizi anlatın